หน่วยแพทย์สงเคราะห์ชุมชน   เริ่มขึ้นเมื่อวันที่   19  กันยายน  2519   โดยคณะอนุกรรมการฝ่ายสังคมสงเคราะห์ในสมัยนั้น   ซึ่งมีคุณเครือทิพย์  ธรรมมงคล   เป็นประธานคณะอนุกรรมการ  ฯ เห็นด้วยกับแนวคิดของ นายแพทย์กวี     กิตติอำพน  ผู้อำนวยการโรงพยาบาลหัวเฉียว ขณะนั้น   ในการนำบริการทางการแพทย์สู่มวลชนที่ด้อยโอกาส   เพื่อให้ได้รับการบริการด้านสาธารณสุขอย่างทั่วถึง    ได้ถือเอาวาระที่ใกล้วันที่ระลึกของสมเด็จพระราชบิดาแห่งวงการแพทย์ไทย (24 กันยายน)  เป็นวันเริ่มต้น   โดยมีเจตนารมณ์ที่กำหนดไว้ตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง  คือ

            1.  ปรารถนาที่จะนำการแพทย์ไปสู่ชุมชนที่ห่างไกลจากตัวเมือง  ชุมชนแออัดที่ขาดแคลนบริการทางสาธารณสุข   เพื่อให้ได้รับการตรวจรักษาโรคภัยไข้เจ็บได้อย่างทั่วถึง
            2.  ปรารถนาที่จะเชิญชวนให้บุคคลากรทางการแพทย์  และ บุคคลในสาขาอาชีพต่าง ๆได้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม  โดยเฉพาะสังคมในหมู่คนยากจน และ ด้อยโอกาส
            3.  ใคร่จะให้เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่างมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง  กับ องค์กรของรัฐ และ เอกชนในท้องถิ่นที่มูลนิธิ ฯ มีส่วนเข้าไปเกี่ยวข้อง   เพื่อส่งเสริม  และ  ความร่วมมือกันในงานด้านสังคมสงเคราะห์ในท้องถิ่นนั้น ๆ 

           ใน  10 ปีแรกหน่วยแพทย์สงเคราะห์ชุมชน   ออกหน่วยในเขตกรุงเทพมหานคร  และเขตใกล้เคียง      ออกหน่วยรวมทั้งสิ้น   232   ครั้ง    ให้บริการตรวจคนไข้รวม    178,154 ราย  ในช่วงต่อ  ๆ มา  ได้ขยายขอบเขตการปฏิบัติงานไหลออกไปทั่วทุกภาคของประเทศมีตัวเลขที่พอสรุปได้เมื่อปฏิบัติงานไปแล้วครบ  32  ปีเต็ม(ตัวเลข  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550)  ดังนี้ ออกหน่วยรวมทั้งสิ้น  5,719  ครั้ง ให้บริการตรวจคนไข้รวม  1,403,903  ราย        

 

            ผลงานที่ผ่านมา ผู้ที่เข้ามาร่วมงานกับ   หน่วยแพทย์สงเคราะห์ชุมชน  มูลนิธิป่อเต็กตึ๊งได้แสดงให้เห็นแล้วว่า   ต่างปราถนาที่จะเห็นชีวิตใหม่ของผู้คนในชุมชนที่ห่างไกล   หรือ ขาดแคลนในชุมชน ทั่วประเทศได้รับบริการด้านการแพทย์จากหน่วยแพทย์ของป่อเต็กตึ๊งอย่างทั่วถึงโดยไม่ย่อท้อ   แม้การเดินทางบางครั้งต้องข้ามเขา   ผ่านห้วยหนองคลองบึง  เขตชานเมืองหลวงในระยะเริ่มแรกนั้น  หน่วยแพทย์ต้องเข้าถึงที่ออกหน่วยด้วยเรือหางยาว  หรือ   เดินลัดเลาะไปตามคันนา    ถนนที่ไม่อาจเรียกเป็นถนนได้เต็มปากในบางจุดก็ตาม   หรือ ทุกคนที่ร่วมออกปฏิบัติงานอาจต้องเดินทางกันกลางดึก  เพื่อให้ไปถึงจุดหมายในเช้าวันรุ่งขึ้น    เพื่อให้สามารถปฎิบัติงานได้ทัน  ตามที่ได้นัดหมายไว้กับชุมชนที่อยู่ห่างไกลจากส่วนกลางมาก  เช่น เดินทางไปถึงอำเภอลอง   จังหวัดแพร่  หรือเดินทางถึงจังหวัดนครพนม   ผ่านเทือกเขาภูพานในเวลาตีหนึ่งเศษ ๆ เพื่อไปให้ถึงในตอนเช้ามืดในสมัยที่พื้นที่ยังไม่สงบ   หรือรถบัสไปติดหล่มที่หุบเขาที่มีชาวเขาเกือบ  10  เผ่าในอำเภอเชียงคาน  จังหวัดพะเยา

                32   ปีที่ผ่านไป หน่วยแพทย์ป่อเต็กตึ๊งออกหน่วยมาแล้วทุกภาคของประเทศ   5,719  ครั้ง

ทุกวันนี้หน่วยแพทย์สงเคราะห์ชุมชน   ยังออกปฏิบัติงานแทบทุกวัน      โดยออกหน่วยในชุมชนแอ อัดในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล  วันอังคาร  ถึง วันเสาร์ ทุกเดือน ออกหน่วยต่าง จังหวัดเดือนละ   2  จุด  เป็นงานของหน่วยแพทย์เอง 1 จุด ร่วมกับมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ  อีก 1 จุด    

เดือนใดที่มีการออกปฏิบัติงานร่วมกับ  มูลนิธิพระดาบส   ตาม “โครงการพระดาบสสัญจร”  ก็จะเพิ่มเป็น  3  จุด  ซึ่งการปฏิบัติงานต่างจังหวัดห่างไกลนี้จะดำเนินการเฉพาะวันหยุดราชการ และวันอาทิตย์    

 ความสำเร็จข้างต้น   ไม่ได้เกิดจากเจ้าหน้าที่ของหน่วยแพทย์โดยลำพัง   ความสำเร็จได้มาก็ด้วยอาศัยความร่วมมือร่วมใจจากอาสาสมัคร     จากองค์กรในท้องถิ่น ทั้งภาครัฐ – เอกชน  บริษัทยา และ ผู้มีจิตศรัทธา ที่กรุณาบริจาคยา และเวชภัณฑ์ให้เป็นครั้งคราว   ความร่วมมือร่วมใจดังกล่าวได้ส่งผลต่อผู้มารับบริการ   ซึ่งก็คือผู้ที่ด้อยโอกาสตามชุมชนทั่วทุกหัวละแหง    เพื่อให้เขาเหล่านั้นได้รับโอกาส  ได้รับการเหลียวแลจากสังคม   เป็นการลดช่องว่างความแตกต่างทางสังคม    เป็นการแบ่งเบาภาระของรัฐได้ส่วนหนึ่ง

ผู้ที่ประสงค์จะร่วมบุญกับหน่วยแพทย์ไม่ว่าจะเป็นการร่วมออกหน่วย    การบริจาคยา และ เวชภัณฑ์ต่าง ๆ  รวมถึงการขอให้หน่วยแพทย์จัดหน่วยไปบริการในชุมชน   สามารถสอบถามรายละ เอียดได้ที่หน่วยแพทย์สงเคราะห์ชุมชน   สำนักงานมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง   ได้ทุกวันจันทร์  - ศุกร์   ในช่วงเวลา  ๑๓.๓๐  - ๑๖.๐๐ น.   เนื่องจากในช่วงเช้าเจ้าหน้าที่ออกหน่วยนอกสถานที่